Mạch điện là gì? Mạch điện song song, mạch điện nối tiếp là gì? Công thức mạch điện nối tiếp và song song như thế nào? Tất cả sẽ được tổng hợp đầy đủ và chi tiết với bài viết dưới đây nhé!
1. Định nghĩa: Mạch điện là gì?
Một mạch điện trong bất kỳ công trình này hiện này đều là một vòng khép kín, nó cung cấp dòng điện khép kín để sử dụng cho các thiết bị điện. Do đó, mạch điện chính là một con đường dùng để kết nối các thành phần điện khác nhau lại với nhau như điện trở, tụ điện, nguồn điện, cuộn cảm,…
Mạch điện được bắt đầu và kết thúc cùng một điểm để tạo thành cấu trúc giống như những vòng lặp. Thông thường, một mạch điện sẽ có 3 thành phần chính là nguồn điện, các thành tải điện và dây dẫn được kết nối với nhau.
Trong mạch điện phải có sự kết nối các thành phần để chúng hoạt động theo mục đích của người lắp đặt. Có thể lắp đặt đoạn mạch nối tiếp hoặc đoạn mạch song song. Cách mắc khác nhau về cấu hình này cũng khiến thuộc tính của mạch điện thay đổi và có sự khác nhau đó nhé!
Cùng tìm hiểu rõ hơn về loại mạch điện nối tiếp và song song với thông tin được chia sẻ trong phần tiếp theo của bài viết này nhé!
2. Mạch điện nối tiếp, song song là gì?
2.1. Mạch điện kết nối nối tiếp
Mạch điện nối tiếp là việc nối tiếp từ 2 hoặc nhiều thành phần với nhau dưới dạng xếp thành tầng hoặc đuối của thành phần trước được kết nối vào đầu của thành phần sau, và cứ như vậy tiếp nối cho đến hết thành phần trong mạch điện. Nó tạo thành một đường duy nhất xâu chuỗi các thành phần trong mạch lại với nhau.
2.2. Mạch điện kết nối song song
Mạch điện nối song song là mạch mắc song song hai hoặc nhiều thành phần với nhau dưới hình thức đầu các thành phần được kết nối với nhau và đuối chúng được kết nối với nhau trong mạch. Từ đó, các thành phần điện trong mạch tạo thành đường dẫn hoặc vòng lặp được gọi là kết nối song song mạch điện.
3. Công thức mạch điện nối tiếp và song song
Bạn đang muốn tìm hiểu công thức mạch điện nối tiếp và song song hiện nay. Vậy cùng đi tìm hiểu chi tiết qua những thông tin chia sẻ dưới đây như sau:
3.1. Công thức mạch điện nối tiếp
Mạch điện nối tiếp tạo thành một con đường duy nhất kết nối liên tiếp các thành phần với nhau, điều này giúp cho dòng điện chạy qua các thành phần là như nhau và điện áp được chia tùy thuộc vào điện trở đối với từng thành phần điện trong mạch. Cụ thể như sau:
3.1.1. Dòng điện
Dòng điện qua từng thành phần trong mạch mắc nối tiếp vẫn được giữ nguyên giá trị và nó bằng với giá trị được cung cấp bởi nguồn điện đầu vào. Bởi cách mắc này chỉ tạo ra một đường dẫn cho dòng điện và nó không bị phân chia.
3.1.2. Điện áp
Trong điện nối tiếp, tổng điện áp rơi trên mối thành phần bằng điện áp cung cấp. Điện áp rơi trên mỗi thành phần điện là khác nhau do điện trở của chúng khác nhau.
3.1.3. Điện trở
Trong mạch điện mắc nối tiếp, các điện trở được kết nối với nhau liên tiếp và tổng điện trở sẽ bằng từng thành phần điện của chúng công lại. Công thức tính như sau:
Rtd = R₁ + R₂ + R₃ +…+ Rₙ
Không những vậy, tổng điện trở trong mạch điện mắc nối tiếp luôn lớn hơn điện trở riêng của từng thành phần.
3.1.4. Tụ điện
Khi các tụ điện được kết nối theo hình thức mắc nối tiếp, tổng điện dung của chúng giảm vì nguyên nhân chênh lệch điện áp ở mỗi tụ giảm. Điều này khiến điện tích được lưu trữ cũng giảm theo. Công thức tính sẽ được biểu thị như sau:
1/Ctd = 1/C₁ + 1/C₂ + … + 1/Cn
Tổng điện dụng của mạch mắc nối tiếp luôn nhỏ hơn điện dung riêng của từng thành phần trong mạch.
3.1.5. Cuộn cảm
Tổng độ tự cảm của hai hoặc nhiều hơn hai cuộn cảm trong cùng một mạch điện mắc nối tiếp là tổng của các cuộn cảm riêng lẻ. Công thức tính như sau:
Ltd = L₁ + L₂ + L₃ +…+ Lₙ
Tổng độ tự cảm sẽ luôn lớn hơn độ tự cảm riêng lẻ trong mỗi thành phần của mạch nối tiếp.
3.1.6. Sự cố có thể xảy ra trong mạch nối tiếp
Toàn bộ mạch sẽ không hoạt động khi có một thành phần bất kỳ nào trong mạch bị lỗi. Điều này xảy ra là do toàn bộ dòng điện của mạch bị ngắt khi có thành phần nào đó hỏng, các thành phần không hỏng kia lại dùng chung một đường điện nên chúng cũng không thể dùng được.
Toàn bộ mạch sẽ bị vô hiệu quá khi có một lỗi xảy ra ở bất kỳ thành phần nào. Giải pháp cho vấn đề này là các bạn cần cẩn thận kiểm tra với từng thành phần riêng biệt. Và việc xử lý sự cố đối với mạch mắc nối tiếp khó hơn với mạch mắc song song.
3.1.7. Nguồn cấp
Nếu có 2 hoặc nhiều nguồn cấp điện được kết nối vào vào mạch mắc nối tiếp thì tổng điện áp của chúng sẽ bằng tổng của các điện áp riêng. Còn tổng dòng điện vẫn được giữ nguyên. Công thức tính công suất trong mạch điện mắc nối tiếp như sau:
P = I2R1 + I2R2 + … I2Rn
3.1.8. Hiệu điện thế
Hiện điện thế giữa hai đầu của đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thế trên mỗi điện trở và tính theo công thức:
U = U1 + U2 + … + Un
3.2. Công thức mạch điện song song
Các thành phần của mạch điện được mắc song song với nhau để tạo thành nhiều vòng hoặc đường dẫn cho dòng chảy của nguồn điện. Cụ thể các công thức tính trong mạch điện song song như sau:
3.2.1. Dòng điện
Dòng điện bên trong một mạch mắc song song được phân chia thành nhiều nhánh nhỏ. Từ đó, tổng dòng điện chính bằng tổng dòng điện đi qua các nhánh hay các thành phần riêng lẻ, đồng thời nó còn phụ thuộc cả vào giá trị điện trở của từng thành phần. Công thức tính như sau:
IT = I1 + I2 + I3 + … In
3.2.2. Điện áp
Trong mạch điện song song, điện áp vẫn giữ nguyên trên mỗi đường dẫn bởi chúng được mắc song song nên điện áp tổng sẽ luôn bằng nhau tại mọi điểm.
VT = V1 = V2 = V3 = … Vn
3.2.3. Điện trở
Tổng điện trở trong mạch điện mắc song song luôn giảm và nó nhỏ hơn điện trở riêng của từng thành phần. Cụ thể công thức tính như sau:
1/Rtd = 1/R1 + 1/R2 + …. + 1/Rn
3.2.4. Điện dung
Tổng điện tụng của các tụ điện trong mạch song song tăng do nó bằng tổng điện dung của các tụ điện riêng lẻ cộng lại. Cụ thể công thức tính như sau:
Ctd = C1 + C2 + C3 + … Cn
3.2.5. Cuộn cảm
Tổng độ tự cảm trong mạch điện mắc song song sẽ giảm và nó luôn nhỏ hơn độ tự cảm của các cuộn cảm riêng lẻ của từng thành phần. Công thức tính như sau:
1/Ltd = 1/L1 + 1/L2+ … + 1/Ln
3.2.6. Bộ nguồn
Tổng điện áp của nguồn điện được kết nối vào mạch song song vẫn giữ nguyên, còn tổng dòng điện được cấp là tổng của các nguồn cấp riêng lẻ vào mạch. Công thức tính công suất như sau:
3.2.7. Lỗi thường gặp với mạch điện mắc song song
Các thành phần khác trong mạch mắc song song vẫn hoạt động bình thường nếu có lỗi xảy ra với bất kỳ thành phần nào của mạch. Điều này cũng giúp việc khắc phục đối với các lỗi và sự cố từng nhánh dễ dàng hơn rất nhiều.
Hiện nay, hầu hết các mạch điện trong gia đình được mắc theo hình thức song song để đảm bảo khi có một đoạn bị hỏng không làm ảnh hưởng đến những thiết bị khác và nó cũng giúp việc phát hiện lỗi dễ dàng hơn rất nhiều.
3.2.8. Cường độ dòng điện
Cường độ dòng điện chạy trong mạch mắc song song bằng tổng cường độ dòng điện chạy qua các thành phần của mạch. Nó được tính theo công thức như sau:
I = I1 + I2 + … + In.
Cường độ dòng điện còn tỷ lệ nghịch với điện trở. Nó được tính theo công thức như sau:
IR= I1R1 = I1R2 = … = InRn
Như vậy với những thông tin và kiến thức trong bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ về mạch điện nối tiếp và mạch điện song song. Đặc biệt là công thức tính của các cấu hình mạch điện này. Hy vọng với bài viết này, các bạn sẽ có biết cách tính và ứng dụng loại mạch phù hợp cho không gian điện gia đình, phòng làm việc,…
Chúc bạn thành đạt trong công việc và hạnh phúc trong cuộc sống !
Hotline / Zalo: 0903 666 014
-////-////-
HUMANOID ROBOT CỦA CÔNG TY UNIDUC SẢN XUẤT PHÁT TRIỂN.
![](https://nhaxinhplaza.vn/wp-content/uploads/2023/03/270000-kien-truc-su-nguyen-van-sy.jpg)
Tôi là Nguyễn Văn Sỹ có 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế, thi công đồ nội thất; với niềm đam mê và yêu nghề tôi đã tạo ra những thiết kếtuyệt vời trong phòng khách, phòng bếp, phòng ngủ, sân vườn… Ngoài ra với khả năng nghiên cứu, tìm tòi học hỏi các kiến thức đời sống xã hội và sự kiện, tôi đã đưa ra những kiến thức bổ ích tại website nhaxinhplaza.vn. Hy vọng những kiến thức mà tôi chia sẻ này sẽ giúp ích cho bạn!