Việc chẩn đoán sớm ung thư dạ dày đặt ra thách thức khi mà các triệu chứng ở giai đoạn này thường rất nghèo nàn. Do đó, việc tầm soát ung thư dạ dày rất có ý nghĩa để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.

Nội soi dạ dày kết hợp sinh thiết tổn thương nghi ngờ được xem là phương pháp “cốt lõi” để chẩn đoán xác định ung thư dạ dày. Ngoài ra, một số xét nghiệm khác cũng góp phần hỗ trợ chẩn đoán.

3.1. Nội soi dạ dày kết hợp sinh thiết làm giải phẫu bệnh

Sự phát triển của y học cho ra đời nhiều dòng máy nội soi với đặc điểm ngày càng tiên tiến, hiện đại phục vụ cho việc chẩn đoán ung thư dạ dày.

• Nội soi ánh sáng thường: Là nội soi phổ biến ở Việt Nam với độ chính xác lên đến 90-96%. Nội soi dạ dày cho phép phát hiện các tổn thương bất thường ở dạ dày, trong đó có thể bắt gặp các tổn thương nghi ngờ ung thư như sùi, loét, thay đổi màu sắc niêm mạc,… Các tổn thương dạ dày nghi ngờ sẽ được bấm sinh thiết và gửi đến khoa Giải phẫu bệnh để làm mô bệnh học nhằm khẳng định chẩn đoán.
• Nội soi nhuộm màu: Ung thư biểu mô tuyến dạ dày thường phát triển trên nền tế bào biểu mô bị tổn thương viêm mạn tính. Các tổn thương ung thư dạ dày giai đoạn đầu có thể bị bỏ sót do nhầm lẫn với vùng niêm mạc lành tính. Phương pháp nhuộm màu qua nội soi cho phép phát hiện niêm mạc loạn sản bằng hình ảnh bắt màu không đều, từ đó định hướng vị trí sinh thiết và chẩn đoán chính xác. Có thể kết hợp nội soi phóng đại và nhuộm màu để phóng đại, làm nổi bật các tổn thương loạn sản, ác tính không rõ ràng ở niêm mạc dạ dày.

3.2. Siêu âm nội soi dạ dày

Như đã đề cập ở trên, siêu âm nội soi dạ dày có ý nghĩa to lớn trong việc đánh giá tổn thương ung thư dạ dày tại chỗ, tại vùng giúp chẩn đoán chính xác giai đoạn bệnh.

Ống nội soi dạ dày được gắn đầu dò siêu âm cho phép tiếp cận khối u dạ dày gần nhất, không còn hạn chế của siêu âm qua thành bụng thông thường như nhiễu ảnh, vướng khí. Siêu âm nội soi giúp phân biệt tổn thương ở thành ống tiêu hóa hay từ bên ngoài chèn vào; đánh giá kích thước, cấu trúc, mức độ xâm lấn của khối u dạ dày với độ chính xác cao.

3.3. Các kỹ thuật xét nghiệm khác trong chẩn đoán ung thư dạ dày

• Siêu âm bụng: Siêu âm có thể phát hiện khối u dạ dày kích thước lớn, ngoài ra siêu âm còn cho thấy hạch ổ bụng bất thường hay các cơ quan khác nghi ngờ di căn xa như tổn thương di căn gan, phúc mạc, màng phổi,… Siêu âm còn giúp chẩn đoán phân biệt ung thư dạ dày với một số bệnh cảnh khác.
• X-Quang bụng đứng, X-quang có thuốc baryte đối quang từ: có thể phát hiện tình trạng hẹp lòng dạ dày do u dạ dày hoặc tổn thương từ ngoài ống tiêu hóa chèn vào.
• Cắt lớp vi tính toàn thân: Cắt lớp vi tính bụng kết hợp với siêu âm nội soi giúp đánh giá chính xác tổn thương ung thư dạ dày tại chỗ, tại vùng. Cắt lớp vi tính toàn thân giúp tầm soát các tổn thương thứ phát toàn thân, từ đó đánh giá giai đoạn bệnh.
• PET/CT: PET/CT tỏ ra ưu thế hơn CT trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ, giúp phát hiện sớm ung thư dạ dày cũng như các tổn thương thứ phát toàn thân.

Các phương pháp này bổ sung cho phương pháp nội soi dạ dày, sinh thiết, giải phẫu bệnh. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng việc chẩn đoán xác định ung thư dạ dày vẫn phải dựa vào kết quả mô bệnh học.

Tóm lại, siêu âm là một xét nghiệm góp phần chẩn đoán và theo dõi bệnh ung thư dạ dày. Tuy nhiên, siêu âm không đưa ra được kết quả chính xác rằng bệnh nhân có mắc ung thư dạ dày hay không và giá trị của siêu âm trong việc phát hiện sớm ung thư dạ dày dường như là rất thấp, hình ảnh siêu âm ung thư dạ dày chỉ thể hiện rõ đối với khối u dạ dày kích thước lớn hay phì đại hạch ổ bụng. Siêu âm không giúp phát hiện sớm ung thư dạ dày nhưng nó được xem là phương pháp cận lâm sàng làm tiền đề để bác sĩ có cơ sở thực hiện các phương pháp, kỹ thuật khác giúp phát hiện chính xác ung thư. Nội soi dạ dày và sinh thiết tổn thương nghi ngờ để làm giải phẫu bệnh được coi là tiêu chuẩn chẩn đoán chính xác ung thư dạ dày. Bên cạnh đó, nội soi dạ dày kết hợp siêu âm là một kỹ thuật mới ngày càng có giá trị trong việc đánh giá tổn thương tại chỗ, tại vùng của ung thư dạ dày.