Trong vòng hai năm qua, cha mẹ chồng của tôi đã qua đời. Hai người đã thống nhất để để lại căn nhà ở quê cho em gái út, người bị tật nguyền và bệnh tật, khi hai ông bà qua đời. Khoản tiền để sinh sống chủ yếu là thu nhập từ việc cho thuê căn phòng mặt tiền. Điều này giúp em gái không phải phụ thuộc vào ai để nuôi sống mình sau này. Hai người anh đã chấp nhận việc nhường lại phần tài sản thừa kế từ căn nhà cho em gái như một hỗ trợ để giúp đỡ cô ấy suốt cuộc đời khi không còn cha mẹ. Cả hai ông bà xem như một gia đình đoàn kết, không ai tranh giành tài sản thừa kế, và đặc biệt chịu trách nhiệm chăm sóc em gái tật nguyền. Chồng tôi và em trai đều đồng ý với việc phân chia tài sản này.
Anh chị em “kiến giả”, nhưng không “nhất phận”.
Sau khi đánh mất bố mẹ chồng, tôi sống một thời gian và em gái chồng tôi đã tìm được một người đàn ông cùng hoàn cảnh yêu và tiến đến hôn nhân. Sau hơn một năm sống chung, chồng của em tôi đã gian lận và chiếm đoạt toàn bộ tài sản trước khi ly hôn. Bây giờ, em gái chồng tôi không còn tài sản và không thể tự nuôi sống mình.
Việc thừa kế cho em gái trước đó đã khiến chồng tôi và em trai cảm thấy không có trách nhiệm với em nữa vì theo quan niệm “anh em kiên giả nhất phận”. Họ đã thảo luận và quyết định đưa em gái vào trung tâm nhân đạo để sống. Tuy nhiên, người thân lại cho rằng chúng tôi phải có trách nhiệm cấp dưỡng nuôi em gái đến hết đời để tránh vi phạm pháp luật. Tôi muốn hỏi, nếu theo quan niệm “anh em kiên giả nhất phận” thì tại sao chúng tôi lại phải có trách nhiệm cấp dưỡng nuôi em gái chồng? Nếu chúng tôi không chu cấp nuôi dưỡng em gái chồng, liệu có vi phạm pháp luật không?
Cặp vợ chồng và anh em trai của bạn phải chịu trách nhiệm chăm sóc em gái tật nguyền, không có tài sản và khả năng tự nuôi mình, đúng với tình thân và đạo đức gia đình. Gia đình không bao giờ bỏ rơi nhau trong lúc khó khăn, đặc biệt là khi em gái bị tật nguyền và không thể tự chăm sóc bản thân. Tất cả thành viên trong gia đình chồng bạn đã thống nhất chia sẻ tài sản để giúp em gái có nguồn sống ban đầu. Tuy nhiên, cô ấy cần sự giúp đỡ từ người thân trong hoàn cảnh này.
Trách nhiệm nuôi dưỡng trong gia đình được quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Theo quy định này, trách nhiệm nuôi dưỡng được thực hiện giữa cha, mẹ và con, giữa anh, chị, em với nhau, giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu, giữa cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột, giữa vợ và chồng. Trách nhiệm nuôi dưỡng không thể thay thế bằng trách nhiệm khác và không thể chuyển giao cho người khác vì theo khoản 1 Điều 107 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
Theo quy định Điều 112 về nghĩa vụ cấp dưỡng giữa anh, chị và em, anh, chị sau khi trưởng thành và không sống chung với em phải chịu trách nhiệm cấp dưỡng cho em chưa trưởng thành và không có khả năng tự nuôi mình. Nếu cha mẹ của em đã mất hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để cấp dưỡng cho con, thì anh, chị cũng phải chịu trách nhiệm cấp dưỡng cho em. Nếu em đã trưởng thành và không sống chung với anh, chị và anh, chị không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình, thì em cũng phải chịu trách nhiệm cấp dưỡng cho anh, chị.
Trong tình huống người có trách nhiệm chăm sóc trốn tránh nghĩa vụ, Điều 119 quy định rằng người được đảm bảo, cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó có quyền yêu cầu Tòa án bắt buộc người không tự nguyện thực hiện trách nhiệm chăm sóc phải thực hiện trách nhiệm đó. Đồng thời, điều này được quy định theo luật pháp về tố tụng dân sự.
Theo quy định của luật pháp về thẩm quyền tố tụng dân sự, cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan sau đây được quyền yêu cầu Tòa án bắt buộc người không tự nguyện chi trả chi phí sinh hoạt phải thực hiện nghĩa vụ đó: Người thân yêu; Cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến trẻ em; Hội Liên hiệp Phụ nữ.
Nếu phát hiện hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ cung cấp nguồn sống, cá nhân, cơ quan, tổ chức khác có thẩm quyền có thể đề nghị cơ quan, tổ chức trên yêu cầu Tòa án bắt buộc người không đồng ý thực hiện nghĩa vụ cung cấp nguồn sống phải thực hiện nghĩa vụ đó.
Báo Phụ nữ Thủ đô.
