Istanbul (thủ đô Thổ Nhĩ Kỳ) là một thành phố “liên lục địa” khi nằm giữa 2 châu lục: Âu và Á. Ở đây sở hữu những công trình kiến trúc lịch sử phong phú đến kinh ngạc.

Choáng ngợp với các công trình

Đó là Blue Mosque, hay còn gọi là nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed hoặc thánh đường xanh. Đây vốn là một trong những biểu tượng lâu đời nhất của Istanbul, đến mức, nhiều du khách vừa đặt chân xuống quảng trường Sultan Ahmed đã vội túm tay bất kỳ ai hỏi: “Blue Mosque ở đâu?”.

Blue Mosque cũng là địa điểm nhận dạng cho bất cứ du khách nếu lỡ lạc đường với đặc trưng “cứ nhìn lên trời thấy chóp tháp lừng lững chọc trời, được bao quanh bởi những ngọn cây cao vút” như lời người bản xứ. Nhà thờ này được xây dựng từ năm 1609 -1616 và nạm trang trí bằng 20.000 mảnh sành. Bên trong nhà thờ là mái vòm trung tâm cao 43 m cùng hàng vạn chi tiết trang trí tinh xảo.

Kế đến là bảo tàng Hagia Sophia, một công trình kiến trúc quan trọng ở Istanbul mà hoàng đế La Mã Justinianus đã dày công đầu tư. Ban đầu, vào năm 536, đây là thánh đường của Thiên Chúa giáo Đông phương nhưng nhà chinh phạt Mehmet đã đổi nó thành nhà thờ Hồi giáo vào năm 1453. Đến năm 1935, tổng thống đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ, ông Mustafa Kema Ataturk tuyên bố đây là một bảo tàng lịch sử. Hagia Sophia được coi là một trong những công trình còn sót lại của phong cách kiến trúc Byzantine. Đó là những bức khảm bằng vàng ở giữa giáo đường, mái vòm hình tròn, cột cẩm thạch, các bức tường được trang trí đầy hoa văn, biểu tượng tinh xảo… khiến bất cứ ai bước vào cũng ngây ngất.

Từng xuất hiện trong bộ phim về điệp viên 007 – “From Russia with love”, Basilica Cistern thu hút hầu hết du khách khi đến Thổ Nhĩ Kỳ với tên gọi “Thành phố dưới lòng đất”. Đây là công trình cung cấp nước cho cư dân Istanbul kể từ thế kỷ VI và đã từng bị lãng quên trong vài thế kỷ trước khi được khai thác trở lại như một địa điểm du lịch. Công tâm thì nơi đây không có gì đặc biệt về mặt thị giác bởi 336 cây trụ cùng những ánh đèn leo lét bên trong. Nhưng nếu đặt ở bối cảnh những cây cột trụ được trang trí bằng gương mặt quỷ Medusa lộn ngược, do người La Mã cổ xây dựng thì bất cứ ai cũng phải trầm trồ thán phục.

Những nghịch lý thú vị

Ở Istanbul, du khách không thấy sự vội vã náo nhiệt của châu Á nhưng cũng chẳng thấy được sự quy củ, hơi lạnh lùng của châu Âu. Đông đúc nhưng không bận rộn có lẽ là đặc điểm chung của thành phố này. Sáng sáng, đàn ông đổ ra đường hàn huyên với cốc trà nóng, họ sẵn sàng xin nghỉ việc một khoảng thời gian chỉ vì gặp một du khách lạc đường, muốn đến điểm nào đó.

Họ nhiệt tình? Có thể đúng hoặc không. Nhưng chắc chắn họ không bận rộn với cuộc sống đến mức tất bật như người châu Á. Họ cũng chẳng đủ “đuề huề” để có thể chậm rãi tận hưởng cuộc sống như người châu Âu. Họ vẫn bán buôn tấp nập, vẫn lém lỉnh để giành phần hơn trong thương mại. Thậm chí, người châu Âu còn truyền tai nhau rằng “người Thổ tinh quái nhất trong khu vực”. Không rõ nhận định đó đến đâu nhưng điều làm tôi ấn tượng hơn cả là cách họ xem trọng việc giáo dục trẻ nhỏ giá trị văn hóa lịch sử phong phú của đất nước mình.

Ở bảo tàng khảo cổ học Istanbul, điều thu hút du khách chính là những đoàn học sinh các cấp được đưa đến đây để thực nghiệm. Những đứa trẻ cấp 1 líu lo và thích thú với hàng triệu món đồ thuộc các thời đại khác nhau từ những nền văn hóa trên toàn thế giới. Những học sinh cấp 2 chăm chú tìm hiểu về lịch sử qua các chú thích, hình 3D hay thậm chí là cả mô hình như con ngựa gỗ thành Troy. Những học sinh cấp 3 có phần sao nhãng hơn bởi ở tầm tuổi này, chúng bị chi phối bởi nhiều chuyện khác nữa ngoài học tập. Nhưng hình ảnh những cậu nhóc, cô bé cấp 3 nắm tay nhau tìm hiểu hình ảnh khắc họa trên những chiếc quan tài hay bàn luận rôm rả về xác ướp nữ hoàng Ai Cập cũng khiến du khách trầm trồ.