2.1. Nguyên nhân đau bụng kinh nguyên phát

Bình thường trong một chu kỳ kinh nguyệt, dưới tác động của hormon, niêm mạc tử cung sẽ dày lên nhằm tạo điều kiện cho phôi đã thụ tinh làm tổ. Nhưng nếu không có sự thụ tinh, dưới tác động của hormon, cơ tử cung co lại làm cho mạch máu nuôi dưỡng lớp niêm mạc bị chèn ép, không bong ra và tử cung sẽ phải co bóp để đẩy lớp niêm mạc ra ngoài tạo thành máu trong kỳ kinh nguyệt.

Do nguồn máu và oxy bị tạm thời gián đoạn, các mô sẽ giải phóng ra các chất trung gian hoá học có tên gọi là prostaglandin. Chất này khiến cho cơ ở tử cung co bóp nhiều và mạnh hơn, do đó làm tăng mức độ đau trong thời điểm này.

Một số phụ nữ cứ đến tháng đau bụng dữ dội hơn số khác có thể được giải thích là do tích tụ nhiều prostaglandin. Từ đó, khiến cho quá trình co thắt tử cung xảy ra mạnh, gây đau bụng kinh dữ dội.

Ngoài ra, một số yếu tố có thể góp phần làm tăng tình trạng đau bụng kinh bao gồm:

• Tuổi bắt đầu hành kinh sớm thì sẽ dễ bị đau nặng hơn;
• Cấu tạo lỗ cổ tử cung rất hẹp khiến cho máu kinh khó thoát ra ngoài nên tử cung sẽ phải co bóp mạnh hơn;
• Tiền sử gia đình có người cũng bị đau bụng kinh dữ dội;
• Kinh nguyệt kéo dài;
• Ít vận động.

2.2. Nguyên nhân đau bụng kinh nguyên nhân thứ phát

Thông thường, nếu đau bụng kinh dữ dội do nguyên phát thì sẽ giảm dần theo thời gian, càng nhiều tuổi thì mức độ đau sẽ giảm dần. Thường giảm đau hẳn sau khi sinh con. Tuy nhiên, nếu không giảm hoặc tăng dần có thể do một số bất thường vùng chậu bao gồm:

• U xơ tử cung: Đây là khối u phát triển trong cơ tử cung. Chúng có kích thước thay đổi tùy từng người, từ rất nhỏ đến rất lớn. Phụ nữ bị u xơ tử cung có thể thấy một khối u xơ đơn lẻ hoặc nhiều. Khi bị u xơ tử cung người bệnh thường sẽ bị đau hơn khi tới chu kỳ kinh, có nguy cơ bị rong kinh…;
• Lạc nội mạc tử cung: Đây là một nguyên nhân khiến cho phụ nữ tới kỳ kinh đau rất dữ dội. Lạc nội mạc tử cung là tình trạng các tế bào nội mạc tử cung không chỉ phát triển ở tử cung mà còn được tìm thấy bên ngoài tử cung của phụ nữ như buồng trứng, ống dẫn trứng, bên trong cơ tử cung và trên bàng quang. Đặc điểm của các niêm mạc tử cung lạc chỗ này cũng tương tự như niêm mạc tử cung bình thường, nó cũng phát triển dưới tác động của hormon và cũng gây chảy máu. Chính điều này gây ra đau, đặc biệt nhất là trong kỳ kinh nguyệt. Đặc biệt, trường hợp lạc nội mạc trong cơ tử cung;
• U nang buồng trứng: Là những túi chứa chất lỏng có thể hình thành trong buồng trứng giống như các nang trứng. Nhưng khi noãn bên trong các nang trứng không được giải phóng hoặc túi hình thành của trứng không tan sau khi trứng được giải phóng, có thể tạo thành u nang. Đây cũng là nguyên nhân khiến phụ nữ bị đau vùng chậu và trong kỳ kinh;
• Viêm nhiễm vùng chậu: Những người bị viêm vòi trứng, viêm nhiễm cổ tử cung hay tử cung… cũng khiến họ bị đau nhiều hơn mỗi kỳ kinh;
• Một số nguyên nhân ít gặp bao gồm: Dị tật tử cung bẩm sinh, dính buồng tử cung, đau do yếu tố tâm lý…